Blog
Zgodnie z treścią art. 92(1) § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) - dalej jako „k.p.”, pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Niezależnie od przytoczonego unormowania kodeksowego, mającego charakter powszechnie obowiązujący, odprawy pieniężne bywają regulowane różnego rodzaju układami lub regulaminami obowiązującymi u konkretnych pracodawców, które przewidują tego typu odprawy w wyższej wysokości uzależnionej
np. od długości stażu pracy. Takie wewnętrzne regulacje, jako bardziej korzystne od przepisu art. 91(1) § 1 k.p., mają pierwszeństwo przed omawianym unormowaniem.
Niniejsze opracowanie dotyczy zagadnienia przysługującej pracownikowi w wieku przedemerytalnym ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę. Zgodnie z treścią art. 39 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) - dalej jako „k.p.”, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Omawiana ochrona nie dotyczy nabycia przez pracownika prawa do świadczenia przedemerytalnego. Z ochrony przewidzianej analizowanym przepisem może natomiast skorzystać pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku uprawniającego do emerytury pomostowej, jeżeli osiągnięcie tego wieku umożliwi mu nabycie prawa do tej emerytury.
Testament to czynność prawna jednostronna, w której spadkobierca decyduje o sposobie zadysponowania swoim majątkiem na wypadek śmierci. Skutki tej czynności powstają z chwilą śmierci spadkodawcy. Jest to czynność prawna o charakterze osobistym (nie może zatem być sporządzony wspólnie), np. przez małżonków.
W testamencie można zawrzeć następujące dyspozycje majątkowe:
- powołać spadkobiercę (spadkobierców) i zapisać mu majątek,
- dokonać zapisu zwykłego lub windykacyjnego,
- ustanowić polecenie,
- wydziedziczyć spadkobiercę ustawowego,
- ustanowić wykonawcę testamentu.
Odprawa pieniężna to jednorazowe świadczenie, które pracodawca wypłaca pracownikowi w razie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy, czyli np. z uwagi na likwidację danego stanowiska pracy, reorganizację zakładu pracy, przyczyny ekonomiczne wymuszające redukcję zatrudnienia czy spadek zapotrzebowania na dane kompetencje. Jest to swoista rekompensata za utratę zatrudnienia ale przede wszystkim czasowe zabezpieczenie dochodu w sytuacji, w której pracownik traci źródło wynagrodzenia nie z własnej winy.
Odprawę pieniężną normuje ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.
Niniejsze opracowanie dotyczy zagadnienia skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników. Zgodnie z treścią art. 361 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) – dalej jako „k.p.”, jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub umowy o pracę zawartej na czas określony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Z kolei w świetle art. 36(1) § 2 k.p., okres, za który przysługuje odszkodowanie, wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia.
[czytaj dalej]
Zwolnienie na poszukiwanie pracy zostało uregulowanie art. 37 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) – dalej jako „k.p.”.
W myśl art. 37 § 1 k.p., w okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 37 § 2 k.p., wymiar zwolnienia wynosi:
1) 2 dni robocze - w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia;
2) 3 dni robocze - w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia na podstawie art. 361 § 1 k.p.
Zakupy przez Internet, telefon czy inne środki komunikowania się na odległość stają się coraz bardziej powszechną praktyką a dla wielu konsumentów to wręcz codzienność. Jest to bardzo dogodna forma zakupu ale wiąże się z pewnym ryzykiem – od braku możliwości obejrzenia produktu przed zakupem po potencjalne nieuczciwe praktyki sprzedawców.
Rękojmia za wady prawne to ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy wobec kupującego w sytuacji, gdy sprzedana rzecz posiada wady prawne, czyli np. jest własnością osoby trzeciej, jest obciążona jej prawem lub ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu. Podstawę prawną odpowiedzialności sprzedawcy stanowi art. 556 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę (rękojmia). Definicję wady prawnej zawiera oraz 5563 Kodeksu cywilnego, stosownie do którego rzecz dotknięta jest wadą prawną, jeżeli stanowi własność osoby trzeciej, jest obciążona prawem osoby trzeciej albo ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu. W przypadku sprzedaży prawa wada prawna może również polegać na nieistnieniu prawa.
Od 1 stycznia 2026r. weszły w życie zmiany w Kodeksie pracy, które rozszerzyły katalog okresów wliczanych do stażu pracy dla celów nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych. Zgodnie z dodanymi do Kodeksu pracy przepisami art. 302¹ i 302² do stażu pracy wliczane są m.in.:
- okresy wykonywania umów zlecenia, umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu oraz umów agencyjnych,
- okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (w tym także w okresie tzw. „ulgi na start”),
- okresy współpracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej,
- okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem,
- udokumentowane okresy pracy zarobkowej wykonywanej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy,
- okresy członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych oraz w spółdzielniach kółek rolniczych.
Zgodnie z art. 1048 Kodeksu cywilnego spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Umowa taka powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Stosownie do art. 1049 Kodeksu cywilnego zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej. Zrzekający się oraz jego zstępni, których obejmuje zrzeczenie się dziedziczenia, zostają wyłączeni od dziedziczenia, tak jakby nie dożyli otwarcia spadku.
Mianem „stażu pracy” określamy łączny okres pozostawania w zatrudnieniu od długości którego uzależnione są niektóre uprawnienia pracownicze. Możemy wyróżnić tzw. „zakładowy staż pracy”, czyli łączny okres pozostawania w zatrudnieniu u danego pracodawcy, który to okres ma wpływ np. na długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę, a także wysokość odprawy pieniężnej z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Z kolei tzw. „ogólny staż pracy” rozumiany jest jako łączny okres pozostawania w zatrudnieniu u wszystkich pracodawców, od długości którego to okresu zależy nabycie takich uprawnień jak m.in.: 26 dni urlopu wypoczynkowego, prawa do urlopu wychowawczego czy prawa do nagrody jubileuszowej (w jednostkach sektora finansów publicznych).
Zgodnie z brzmieniem art. 29 § 2 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) – dalej jako „k.p.”, umowa o pracę musi zostać zawarta na piśmie. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdza pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.
Od 1 czerwca 2025 r. zasiłki i towarzyszące im świadczenia wypłacane bezrobotnym reguluje nowa ustawa o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Najważniejsze zmiany dotyczą warunków nabycia prawa do świadczenia, kwot zasiłku, okresów pobierania, a także jasnego powiązania wysokości wielu innych świadczeń (stypendiów, dodatków) z podstawową kwotą zasiłku.
Jednym z kluczowych elementów systemu ubezpieczeń społecznych jest gwarancja, że osoby spełniające określone warunki stażowe i wiekowe nie otrzymają emerytury lub renty niższej od kwoty minimalnej. Mechanizm ten chroni ubezpieczonych przed ubóstwem i zapewnia im podstawowe bezpieczeństwo socjalne.
W polskim systemie prawnym coraz większą rolę odgrywa mediacja, czyli polubowna forma rozwiązywania sporów. Jej podstawową zaletą jest możliwość osiągnięcia porozumienia szybciej, taniej i z mniejszym stresem niż w toku klasycznego procesu sądowego. Jednym z kluczowych efektów mediacji jest ugoda zawarta przed mediatorem. Warto przyjrzeć się, czym taka ugoda jest, jakie ma skutki prawne i dlaczego może być dla stron korzystniejsza niż oczekiwanie na wyrok sądu.
Czym jest ugoda mediacyjna?
Ugoda zawarta przed mediatorem to pisemne porozumienie stron, osiągnięte w toku postępowania mediacyjnego. Strony, przy udziale neutralnego i bezstronnego mediatora, uzgadniają sposób rozwiązania sporu. Może to dotyczyć spraw cywilnych, gospodarczych, rodzinnych czy pracowniczych. Kluczowe jest to, że to strony same decydują o treści ugody, a mediator jedynie wspiera komunikację i pomaga w wypracowaniu kompromisu.
Zakończenie umowy najmu nie zawsze oznacza, że najemca faktycznie opuści lokal w ustalonym terminie. Zdarza się, że po wygaśnięciu lub wypowiedzeniu umowy mieszkanie wciąż jest zajmowane, czy to przez byłego najemcę, czy przez inne osoby. W takiej sytuacji właścicielowi przysługuje roszczenie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu.
Spory między najemcą, a wynajmującym zdarzają się często i dotyczą m.in. zaległości czynszowych, zwrotu kaucji, rozliczenia nakładów czy warunków rozwiązania umowy. Coraz częściej strony decydują się na mediację, zamiast od razu kierować sprawę do sądu. Jednym z najważniejszych dokumentów kończących ten proces jest protokół z mediacji.
Umowa najmu, zarówno mieszkania, jak i lokalu użytkowego, z założenia ma charakter czasowy. Po jej zakończeniu, czy to wskutek upływu czasu, wypowiedzenia czy rozwiązania za porozumieniem stron, powstaje szereg obowiązków zarówno po stronie najemcy, jak i wynajmującego. Warto znać swoje prawa i obowiązki, aby uniknąć sporów i nieporozumień.
Obowiązki najemcy po zakończeniu umowy
Podstawowy obowiązek najemcy wynika z art. 675 § 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, po zakończeniu najmu najemca ma obowiązek zwrócić rzecz w stanie niepogorszonym, przy czym nie odpowiada za zużycie rzeczy wynikające z jej prawidłowego używania. W praktyce oznacza to, że naturalne ślady eksploatacji np. zużycie farby, podłogi czy instalacji, nie mogą być podstawą do roszczeń wynajmującego. Natomiast szkody powstałe wskutek niewłaściwego korzystania (np. zniszczone drzwi, plamy na ścianach, uszkodzona armatura) obciążają najemcę.
[czytaj dalej]
Od 1 stycznia 2024 r. w systemie prawnym funkcjonuje świadczenie wspierające, nowy instrument pomocy finansowej skierowany bezpośrednio do dorosłych osób z niepełnosprawnościami, wprowadzony ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym. Celem tego świadczenia jest zwiększenie niezależności i aktywizacja społeczna osób z poważnymi ograniczeniami funkcjonalnymi. Świadczenie wspierające to ważny krok w kierunku większej samodzielności i niezależności osób z niepełnosprawnościami.
Wsparcie finansowe dla osób z niepełnosprawnościami realizowane jest w kilku formach, zróżnicowanych pod względem kryteriów przyznania i wysokości. W 2025 roku nastąpiły zmiany, zarówno w wysokości świadczeń, jak i zasadach ich wypłaty. Poniżej przedstawiamy aktualny przegląd najważniejszych świadczeń obowiązujących od stycznia 2025 roku.