
Zwolnienie na poszukiwanie pracy zostało uregulowanie art. 37 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) – dalej jako „k.p.”.
W myśl art. 37 § 1 k.p., w okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 37 § 2 k.p., wymiar zwolnienia wynosi:
1) 2 dni robocze - w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia;
2) 3 dni robocze - w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia na podstawie art. 361 § 1 k.p.
Z powyższego unormowania wynika, że prawo pracownika do zwolnienia na poszukiwanie pracy ma ścisły związek z wynoszącym co najmniej dwa tygodnie wypowiedzeniem mu umowy o pracę przez pracodawcę. Wymiar zwolnienia na poszukiwanie pracy jest taki sam zarówno dla pracownika zatrudnionego na pełen etat, jak i na jego część. Zwolnienie na poszukiwanie pracy przysługuje pracownikowi także w razie wypowiedzenia przez pracodawcę warunków pracy lub płacy, chyba że pracownik przyjął już proponowane nowe warunki. Omawiane uprawnienie nie przysługuje natomiast w razie rozwiązania umowy w inny sposób, m.in. za porozumieniem stron (nawet jeżeli nastąpiło ono z inicjatywy pracodawcy) czy z upływem czasu, na który umowa była zawarta.
Powyższe unormowanie nie łączy prawa do zwolnienia z okolicznościami czy jakimś konkretnym etapem poszukiwania pracy. Tym samym pracodawca nie może odmówić prawa do zwolnienia na poszukiwanie pracy, np. jeżeli pracownik znalazł już nową pracę, ale załatwia formalności związane z przyjęciem do pracy. Z drugiej jednak strony, prawa do tego zwolnienia nie ma pracownik, który w sposób niewątpliwy nie będzie jej poszukiwał, chociażby w sytuacji, gdy. przechodzi na emeryturę i deklaruje, że nie będzie podejmował nowej pracy. Korzystać ze zwolnienia na poszukiwanie pracy pracownik może tylko za zgodą i w porozumieniu z pracodawcą. Samowolne skorzystanie z dni wolnych na poszukiwanie pracy będzie stanowiło naruszenie obowiązków pracowniczych.
K.p. nie rozstrzyga, czy dni wolne na poszukiwanie pracy mają być wykorzystane łącznie, czy też w różnym czasie. Stąd sposób ich wykorzystania jest również ustalany przez pracodawcę przy uwzględnieniu interesu pracownika.
Zwolnienie na poszukiwanie pracy powinno być wykorzystane w naturze, gdyż k.p. nie przewiduje ekwiwalentu pieniężnego z tytułu jego niewykorzystania. Za okres zwolnienia na poszukiwanie pracy przysługuje pracownikowi prawo do wynagrodzenia, którego wysokość jest ustalana w oparciu o zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, z tym jednak zastrzeżeniem, że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy.