Blog

Rodzaje wad prawnych:

• brak prawa własności – chodzi tu o sytuację, w której sprzedający nie jest właścicielem danej rzeczy (np. sprzedaje samochód pochodzący z kradzieży),
• prawa osób trzecich – rzecz jest obciążona prawem innej osoby, np. zastawem skarbowym, hipoteką lub prawem pierwokupu,
• ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynikające z decyzji lub orzeczenia właściwego organu, np. sprzedany przedmiot został zajęty przez komornika lub inny organ administracji publicznej,
• nieistnienie prawa – w przypadku sprzedaży prawa wada prawna może również polegać na nieistnieniu prawa.

Uprawnienia nabywcy w przypadku wady prawnej zakupionej rzeczy?

Jeżeli sprzedana rzecz ma wadę prawną, jej nabywca może podjąć następujące działania:

• złożyć sprzedającemu oświadczenie o obniżeniu ceny – nabywca może w takim przypadku żądać proporcjonalnego obniżenia ceny,
• odstąpić od umowy – jeżeli wada prawna jest istotna, kupujący może odstąpić od umowy i żądać zwrotu pieniędzy – nabywca musi wówczas zwrócić towar a sprzedający winien oddać mu pieniądze – dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy wada prawna uniemożliwia korzystanie z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem,
• żądać zapłaty odszkodowania – niezależnie od obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy, kupujący może żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę nie wiedząc o istnieniu wady prawnej (np. kosztów transportu rzeczy, kosztów procesu sądowego).

Termin zgłoszenia wady prawnej

Nabywca ma rok czasu od chwili, kiedy dowiedział się o wadzie prawnej, na złożenie sprzedającemu odpowiedniego oświadczenia (np. o odstąpieniu od umowy). Jeśli wada prawna wyszła na jaw dopiero w wyniku procesu z osobą trzecią, termin na złożenie oświadczenia biegnie od dnia, w którym wydane w takim procesie orzeczenie stało się prawomocne.

Domniemanie istnienia wady w zakupionej rzeczy

Kodeks cywilny statuuje domniemanie prawne działające na korzyść konsumenta. Stosownie do art. 556² Kodeksu cywilnego, jeżeli kupującym jest konsument, a wada została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego. Oczywiście domniemanie to może zostać obalone przez sprzedającego, musi on jednak wykazać, że wada nie istniała w chwili sprzedaży rzeczy.

Możliwość umownego wyłączenia prawa z rękojmi

Prawo do ograniczenia albo wyłączenia rękojmi za wady istnieje wyłącznie w umowach sprzedaży, w których kupującym jest przedsiębiorca. W przypadku, gdy nabywcą jest konsument, rękojmia za wady nie może zostać umownie ograniczona lub wyłączona, chyba, że przepis szczególny przewiduje taką możliwość.
W razie dochodzenia przed sądem jednego z uprawnień z tytułu rękojmi termin do wykonania innych uprawnień, przysługujących kupującemu z tego tytułu, ulega zawieszeniu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.