Blog

Do stażu pracy mogą zostać zaliczone również te okresy, w których na podstawie odrębnych przepisów, nie było obowiązku podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, o ile zostaną one odpowiednio udokumentowane. Do stażu pracy nadal nie są natomiast zaliczane okresy wykonywania umów o dzieło.

Potwierdzanie okresów podlegających wliczeniu do stażu pracy, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe lub wypadkowe następuje na podstawie zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek o wydanie zaświadczenia składamy do ZUS wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem systemu e-ZUS.

W przypadku okresów wykonywania pracy lub działalności, których ZUS nie będzie mógł potwierdzić w związku z niepodleganiem ubezpieczeniom społecznym oraz okresów wykonywania innej niż zatrudnienie pracy zarobkowej u pracodawcy zagranicznego, konieczne będzie udowodnienie tego okresu przez pracownika. Przepisy nie określają, jakie inne, oprócz zaświadczenia ZUS, dokumenty mogą być podstawą wliczenia okresu pracy do stażu pracy, zatem pracownik może przedłożyć np. umowę lub oświadczenie od zleceniodawcy, umowę z pracodawcą zagranicznym lub oświadczenie od takiego pracodawcy, świadectwa pracy wydane w innym państwie, dokumenty z instytucji ubezpieczeniowych lub podatkowych. W takim przypadku nie wystarczy natomiast samo oświadczenie pracownika o wykonywaniu zlecenia bądź innej aktywności zawodowej.

Omawiana nowelizacja Kodeksu pracy wejdzie w życie w dwóch etapach:

• od 1 stycznia 2026r. – dla pracodawców z sektora finansów publicznych,
• od 1 maja 2026r. – dla pracodawców prywatnych.

Termin dla pracowników na przedłożenie pracodawcy zaświadczenia ZUS lub innej dokumentacji wynosi 24 miesiące od dnia wejście w życie nowelizacji w każdym z ww. sektorów.

Nowe regulacje mają bezpośredni wpływ na uprawnienia pracownicze uzależnione od stażu pracy, takie jak m.in. wymiar urlopu wypoczynkowego, dodatki stażowe, prawo do nagród jubileuszowych a także okresy wypowiedzenia i wysokość ewentualnej odprawy (w przypadku współpracy na mocy umowy cywilnoprawnej z obecnym pracodawcą). W przypadku nakładania się różnych okresów aktywności zawodowej do okresu zatrudnienia wliczany jest okres najkorzystniejszy.

Należy pamiętać, że zaliczenie dodatkowych okresów i tym samym nabycie prawa do wyższych uprawnień nie następuje automatycznie z mocy ustawy. Warunkiem ich nabycia jest przedłożenie przez pracownika zaświadczenia z ZUS potwierdzającego nowe okresy zaliczane do stażu pracy względnie innych dokumentów. Pracodawcy nie mają obowiązku przeliczać stażu pracy wszystkim zatrudnionym ani też samodzielnie poszukiwać informacji o wcześniejszych formach aktywności zawodowej pracowników.

Nowy staż pracy dolicza się od dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów Kodeksu pracy, a nie od daty faktycznego złożenia dokumentów.

Znowelizowane przepisy nie przewidują wyrównywania uprawnień pracowniczych za okresy sprzed wejścia w życie nowelizacji. Przeliczenie dotyczy wyłącznie okresu od stycznia lub od maja 2026r., w zależności od sektora. Wyjątkiem są nagrody jubileuszowe – jeżeli po doliczeniu nowych okresów okaże się, że ostatnia należna nagroda została pominięta, pracodawca powinien ją przeliczyć i niezwłocznie wypłacić, względnie wypłacić różnicę pomiędzy nagrodą rzeczywiście wypłaconą a należną pracownikowi za dany staż pracy.