Blog
Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy powinni mieć świadomość, że roszczenia wynikające ze stosunku pracy nie są wieczne. Po upływie określonego czasu mogą one ulec przedawnieniu, co oznacza, że strona przeciwna może skutecznie uchylić się od ich zaspokojenia. Warto wiedzieć, jakie są terminy przedawnienia roszczeń z zakresu prawa pracy oraz jakie konsekwencje niesie ich przekroczenie.
Zgodnie z art. 291 § 1 Kodeksu pracy, roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym stały się wymagalne. Wyjątkiem są roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej przez pracownika. Roszczenia pracodawcy o odszkodowanie za szkodę spowodowaną przez pracownika w wyniku niewykonania bądź nienależytego wykonania obowiązków służbowych przedawniają się po upływie roku od dnia, w którym pracodawca dowiedział się o szkodzie i osobie za nią odpowiedzialnej, jednak nie później niż po trzech latach od momentu jej powstania (art. 291 § 2 k.p.). Jeśli szkoda została wyrządzona przez pracownika umyślnie, do przedawnienia roszczenia o jej naprawienie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.
Nie jest dopuszczalne skracanie ani wydłużanie terminów przedawnienia w drodze czynności prawnej.
Uwaga: Roszczenie potwierdzone prawomocnym orzeczeniem organu rozstrzygającego spory lub ugodą zawartą przed takim organem, przedawnia się po upływie 10 lat od momentu uprawomocnienia się orzeczenia lub zawarcia ugody.
Przerwanie i zawieszenie biegu przedawnienia
Bieg przedawnienia może zostać przerwany (np. przez wniesienie pozwu do sądu lub uznanie roszczenia przez drugą stronę) – wówczas zaczyna biec na nowo. Może też zostać zawieszony, np. w przypadku trwania mediacji między stronami.
Wskazówki praktyczne
Dla pracowników:
- Nie zwlekaj z dochodzeniem swoich roszczeń – gromadź dowody i ustal dokładne daty powstania należności.
- Zachowaj korespondencję z pracodawcą – e-maile mogą potwierdzać uznanie roszczenia i przerwać bieg przedawnienia.
- W razie wątpliwości skonsultuj się z prawnikiem – nawet jeśli sprawa wydaje się „przestarzała”, może się okazać, że termin jeszcze nie minął.
Dla pracodawców:
- Prowadź ewidencję roszczeń i obowiązków wobec pracowników – to pozwoli uniknąć nieprzewidzianych kosztów.
- W przypadku postępowań sądowych zawsze rozważ podniesienie zarzutu przedawnienia.
- Unikaj pochopnego uznawania przeterminowanych roszczeń – to może wywołać skutki prawne i wznowić bieg przedawnienia.