
Zawarcie związku małżeńskiego wiąże się nie tylko ze zmianą stanu cywilnego, ale często również z decyzją dotyczącą nazwiska. Wbrew powszechnym wyobrażeniom, polskie prawo daje małżonkom szeroką swobodę wyboru nazwiska – zarówno dla siebie, jak i później dla dzieci. Poniżej wyjaśniamy, jakie są dostępne opcje i jak wygląda procedura zmiany nazwiska po rozwodzie.
Jakie nazwisko można przyjąć po ślubie?
Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, każda osoba zawierająca związek małżeński może:
1. Pozostać przy swoim dotychczasowym nazwisku,
2. Przyjąć nazwisko współmałżonka,
3. Przyjąć nazwisko dwuczłonowe, składające się z nazwiska własnego i nazwiska współmałżonka (w dowolnej kolejności).
Uwaga – nazwisko może składać się maksymalnie z dwóch członów. Jeśli ktoś przed ślubem miał już nazwisko dwuczłonowe, a chce dodać nazwisko małżonka, musi z któregoś z nazwisk zrezygnować.
Decyzję o nazwisku małżonkowie składają w formie oświadczenia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego w czasie zawarcia małżeństwa (lub wcześniej, przy okazji składania zapewnienia o braku przeszkód małżeńskich).
Jakie nazwisko noszą dzieci małżonków?
Małżonkowie składają również oświadczenie o nazwisku wspólnych dzieci. Mogą wybrać:
Jeśli małżonkowie nie złożą żadnego oświadczenia, dziecko automatycznie otrzymuje nazwisko będące połączeniem nazwisk obojga rodziców w takiej kolejności, w jakiej są wpisane w akcie małżeństwa.
W przypadku dzieci pozamałżeńskich nazwisko ustala się przy uznaniu ojcostwa lub na mocy orzeczenia sądu.
Czy można zmienić nazwisko po rozwodzie?
Tak – ale nie dzieje się to automatycznie. Osoba, która po ślubie przyjęła nazwisko małżonka lub nazwisko dwuczłonowe, może w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego złożyć oświadczenie o powrocie do nazwiska sprzed ślubu. Oświadczenie składa się przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, lub za granicą – przed konsulem. Jeśli termin 3 miesięcy minie, nadal można zmienić nazwisko – ale wtedy procedura odbywa się na podstawie ustawy o zmianie imienia i nazwiska (konieczne jest złożenie wniosku i wskazanie ważnych powodów, a decyzję wydaje właściwy organ administracyjny – kierownik USC lub wojewoda) Zmiana nazwiska w związku z zawarciem małżeństwa to sprawa bardzo osobista i warto dobrze przemyśleć wybór.