
Skrócony czas pracy, stanowi faktycznie jeden z systemów czasu pracy, uregulowany w art. 145 § 1 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.). System czasu pracy to zbiór norm prawnych regulujących dopuszczalny wymiar czasu pracy, a także zasady jego rozłożenia w ciągu doby i tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Na wstępie należy zaznaczyć, że pewne grupy pracowników z uwagi na rodzaj wykonywanej pracy, swoją konstrukcję fizyczną, czy też pracę w warunkach szkodliwych lub uciążliwych dla zdrowia, korzystają z prawa do skrócenia norm czasu pracy poniżej 8 godzin dziennie i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Skrócenie czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia może polegać na ustanowieniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy albo na obniżeniu tych norm, a w przypadku pracy monotonnej lub pracy w ustalonym z góry tempie polega na wprowadzeniu przerw w pracy wliczanych do czasu pracy.
Skrócony czas pracy na stanowiskach pracy w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia staje się w istocie normalnym czasem pracy. Oznacza to, że pracownik zatrudniony w skróconym czasie pracy świadczy pracę w pełnym wymiarze czasu pracy. Przekroczenie skróconych norm czasu pracy, zarówno dobowych jak i tygodniowych jest dopuszczalne tylko na warunkach pracy w godzinach nadliczbowych.
Pracodawca, skracając czas pracy nie może zobowiązać pracownika do zwiększenia wysiłku ani obniżyć mu wysokości wynagrodzenia.
W skróconym czasie pracy obowiązuje podstawowy maksymalny 4 miesięczny okres rozliczeniowy.
Skrócenie czasu pracy może nastąpić w układzie zbiorowym pracy, regulaminie pracy, albo w obwieszczeniu, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest obowiązany do ustalenia regulaminu pracy na okres trwania warunków pracy szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia.