Blog
Podstawowy czas pracy, stanowi faktycznie jeden z systemów czasu pracy, uregulowany w art. 129 § 1 ustawy z dnia z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 277 ze zm.) – dalej jako „k.p.”. System czasu pracy oznacza zbiór norm prawnych regulujących dopuszczalny wymiar czasu pracy, a także zasady jego rozłożenia w ciągu doby i tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Podstawowy system czasu pracy – jak łatwo się domyśleć – ma charakter zasadniczy dotyczący ogółu pracowników stanowiąc nadto punkt wyjścia do kreowania innych systemów czasu pracy.
Podstawowy czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Co warte podkreślenia, okres rozliczeniowy, w przypadku podstawowego systemu czasu pracy, nie powinien być dłuższy niż 4 miesiące.
Jak stanowi art. 129 § 2 k.p., w każdym systemie czasu pracy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy, okres rozliczeniowy może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 12 miesięcy, przy zachowaniu ogólnych zasad dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników.
Przedłużenie okresu rozliczeniowego następuje:
- w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu zawieranym z zakładowymi organizacjami związkowymi albo
- w porozumieniu zawieranym z przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy, jeśli u tego pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe.
Układ zbiorowy pracy, regulamin pracy lub umowa o pracę mogą przewidywać normy czasu pracy korzystniejsze dla pracownika, krótsze od norm podstawowych. Normy czasu pracy skrócone mocą przepisów ustawowych obowiązują niektóre grupy pracowników z uwagi na ich stan zdrowia, tj. osoby niepełnosprawne, wiek, tj. pracownicy młodociani bądź ze względu na szkodliwe lub uciążliwe warunki pracy.